ಗುರುವಾರ - 12 ನವೆಂಬರ್ 2026
ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ

ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವ ಈ ಧನ್ವಂತರಿ ಯಾರು? ಈ ದಿನ ಧನ್ವಂತರಿಯನ್ನು ಏಕೆ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?

ಸಂಪಾದಕೀಯ ತಂಡ November 2, 20262 ನಿಮಿಷ ಓದು
ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವ ಈ ಧನ್ವಂತರಿ ಯಾರು? ಈ ದಿನ ಧನ್ವಂತರಿಯನ್ನು ಏಕೆ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?

 ಆಯುರ್ವೇದದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆಶ್ವಯುಜ ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷ ತ್ರಯೋದಶಿಯು ಧನ್ವಂತರಿ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬಾರಿ ನವೆಂಬರ್ 6 ರಂದು ಧನ್ವಂತರಿ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ವೈದ್ಯರು ಈ ವಿಶೇಷ ದಿನದಂದು ಧನ್ವಂತರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾದ್ರೆ ಧನ್ವಂತರಿ ಯಾರು? ಈ ದಿನದಂದು ಧನ್ವಂತರಿಯನ್ನು ಯಾಕೆ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? ಎನ್ನುವುದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಧನತ್ರಯೋದಶಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಧನ್ತೇರಸ್ ಐದು ದಿನಗಳ ದೀಪಾವಳಿ ಆಚರಣೆಯ ಮೊದಲ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಈ ಧನ್ತೇರಸ್‌ ದಿನ ಸಂಪತ್ತಿನ ದೇವರು ಕುಬೇರನೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಆರೋಗ್ಯದ ದೇವರಾದ ಧನ್ವಂತರಿಯ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನದಂದು ಆಯುರ್ವೇದದ ದೇವರಾಗಿರುವ ಧನ್ವಂತರಿಯನ್ನ ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ ಹಾಗೂ ರೋಗಗಳಿಂದ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

 ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವ ಈ ಧನ್ವಂತರಿ ಯಾರು?

ಧನ್ವಂತರಿ ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರ. ವೇದ ಹಾಗೂ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ವೈದ್ಯನೆಂದು ಧನ್ವಂತರಿಯ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಈ ಧನ್ವಂತರಿ ಜಯಂತಿ ಅಥವಾ ಧನತೇರಸ್‌ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದರ ಹಿಂದೆ ಪುರಾಣದ ಕಥೆಯೂ ಇದೆ. ದೇವರಾಜ ಇಂದ್ರನ ಅಸಭ್ಯ ವರ್ತನೆಯಿಂದಾಗಿ ಮಹರ್ಷಿ ದುರ್ವಾಸರು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಅಮರವಾಗುವಂತೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದ್ದರು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಷ್ಟಲಕ್ಷ್ಮಿ ಭೂಮಿಯಿಂದ ದೂರ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಇದರಿಂದ ಗಾಬರಿಯಾದ ದೇವತೆಗಳು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ತ್ರಿದೇವರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು. ಈ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದನು, ಅದನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.

ಈ ಸಾಗರವನ್ನು ಮಂಥನ ಮಾಡುವ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಂದಾರಚಲ ಪರ್ವತವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಸರ್ಪರಾಜನಾದ ವಾಸುಕಿಯನ್ನು ಹಗ್ಗವಾಗಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸುಕಿಯ ಮುಖವನ್ನು ರಾಕ್ಷಸರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಬಾಲವನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಹಿಡಿದು ಮಥಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಸಾಗರದ ಮಂಥನದಿಂದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ರತ್ನಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದವು, ಅದರಲ್ಲಿ ಭಗವಂತ ಧನ್ವಂತರಿಯು ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ರತ್ನದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು. ಅವನು ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅಮೃತದ ಮಡಕೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದನು. ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವು ಅವನನ್ನು ದೇವತೆಗಳ ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಔಷಧಿಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದನು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮರ-ಗಿಡಗಳಿಗೂ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಶಕ್ತಿ ದೊರಕಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯದ ದೇವತೆಯಾಗಿ ಧನ್ವಂತರಿಯನ್ನಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಆರೋಗ್ಯದ ದೇವರಾದ ಧನ್ವಂತರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ವಿಧಾನ:

     ಧನ್ವಂತರಿ ಜಯಂತಿಯಂದು ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವಂತರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಯೋಗಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಮನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಯಮದೇವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದು, ಆಹಾರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಇರಿಸಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ದೀಪವನ್ನು ಇಟ್ಟು ಪೂಜೆ ಮಾಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ದೇವರಿಗೆ ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಿನದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯೂ ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.

ಲೇಖನ : ಸನ್ನಿಧಿ.ವಿ
ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕರು

ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವ ಈ ಧನ್ವಂತರಿ ಯಾರು? ಈ ದಿನ ಧನ್ವಂತರಿಯನ್ನು ಏಕೆ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದವರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಸನ್ನಿಧಿ ವಿ.

ನಿಸರ್ಗ ಸನ್ನಿಧಿ ಸಂಪಾದಕೀಯ ತಂಡ

ಪ್ರಕೃತಿ, ಪರಿಸರ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸರಳ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಓದುಗರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ.

ನಿಮ್ಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಮುಂದೆ ಓದಿ

ಸಂಬಂಧಿತ ಲೇಖನಗಳು

ಹಣತೆಯ ಬೆಳಕಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಮಹಿಮೆ
ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ

ಹಣತೆಯ ಬೆಳಕಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಮಹಿಮೆ

November 9, 20267 ನಿಮಿಷ ಓದು

*ಬೆಳಕು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಸಾಧನವಲ್ಲ; ಅದು ಜ್ಞಾನ, ಭಕ್ತಿ, ಭರವಸೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಬದುಕಿನ ಸಂಕೇತ. ಅಂತಹ ಬೆಳಕನ್ನು ನೀಡುವ ಮಣ್ಣಿನ ಪುಟ್ಟ ಹಣತೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ಪರಂಪರೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯ…

ಪೂರ್ಣ ಲೇಖನ →
ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ರಾಮನ ಆಗಮನ
ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ

ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ರಾಮನ ಆಗಮನ

November 9, 20264 ನಿಮಿಷ ಓದು

ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಗಳು ಕೇವಲ ಸಂಭ್ರಮ, ಸಿಹಿತಿಂಡಿ, ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆ ಹಾಗೂ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಬ್ಬದ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂದೇಶ, ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು…

ಪೂರ್ಣ ಲೇಖನ →
ಬಲಿಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಸ್ವಾಗತಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜಾಗುವ ತುಳುನಾಡು!
ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ

ಬಲಿಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಸ್ವಾಗತಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜಾಗುವ ತುಳುನಾಡು!

November 9, 20264 ನಿಮಿಷ ಓದು

ದೀಪಾವಳಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ದೀಪಗಳ ಹಬ್ಬವಲ್ಲ; ಅದು ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವ, ತಲೆಮಾರುಗಳ ನಡುವಿನ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ, ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾನವನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಬೆಳಕಿನ ಹಬ್ಬ. ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು…

ಪೂರ್ಣ ಲೇಖನ →
ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿ
Translate »