ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯ ನಿಶ್ಶಬ್ದವನ್ನು ಸೀಳಿಕೊಂಡು ಮೊಳಗುವ ಗಂಟೆಗಳ ನಾದ, ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುವ “ಹರೇ ಕೃಷ್ಣ” ಎಂಬ ನಾಮಸ್ಮರಣೆ, ಮನೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳು, ಪುಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳ ಕೃಷ್ಣ-ರಾಧೆಯ ವೇಷಭೂಷಣ… ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಾತಾವರಣವೇ ಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಜನ್ಮವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಈ ಪವಿತ್ರ ದಿನ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿಯನ್ನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಜಯಂತಿ, ಗೋಕುಲಾಷ್ಟಮಿ, ಕೃಷ್ಣಾಷ್ಟಮಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ಶ್ರಾವಣ ಅಥವಾ ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ಅಷ್ಟಮಿ ತಿಥಿಯಂದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಜನಿಸಿದನೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ದುಷ್ಟತನದ ವಿರುದ್ಧ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಎಂಟನೇ ಅವತಾರವಾಗಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಅವತರಿಸಿದನೆಂದು ಪುರಾಣಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
ಮಥುರೆಯ ರಾಜ ಕಂಸನಿಗೆ ತನ್ನ ಸಹೋದರಿ ದೇವಕಿಯ ಎಂಟನೇ ಮಗನಿಂದಲೇ ಮರಣ ಸಂಭವಿಸಲಿದೆ ಎಂಬ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಭಯಗೊಂಡ ಕಂಸನು ದೇವಕಿ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಪತಿ ವಸುದೇವರನ್ನು ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿರಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೇವಕಿಯ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಕಂಸನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.
ಆದರೆ ಎಂಟನೇ ಮಗುವಾಗಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಜನಿಸಿದಾಗ ಅದೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನನವಲ್ಲ. ಕಾರಾಗೃಹದ ಕಾವಲುಗಾರರು ನಿದ್ರೆಗೆ ಜಾರಿದರು. ಬಾಗಿಲುಗಳು ತಾನಾಗಿಯೇ ತೆರೆದವು. ವಸುದೇವರು ಮಗುವನ್ನು ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಯಮುನಾ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಗೋಕುಲಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ನಂದ ಮತ್ತು ಯಶೋದೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಮಥುರೆಗೆ ಮರಳಿದರು ಎಂಬುದು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥನ.
ಕೃಷ್ಣನ ಬಾಲ್ಯ ಗೋಕುಲದಲ್ಲಿ ನಂದ-ಯಶೋದೆ ಮತ್ತು ಗೋಪಾಲಕರ ನಡುವೆ ಕಳೆದಿತು. ಬೆಣ್ಣೆ ಕದಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ ತುಂಟಾಟಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು “ಬೆಣ್ಣೆ ಕಳ್ಳ”, “ನಂದಲಾಲ”, “ಗೋಪಾಲ” ಮುಂತಾದ ಪ್ರೀತಿಯ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೃಷ್ಣನ ಬಾಲಲೀಲೆಗಳು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯ ಕಥೆಗಳಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಹಿಂದೆ ಜೀವನದ ಹಲವು ಅರ್ಥಗಳು ಅಡಗಿವೆ. ಕೃಷ್ಣನ ಮುರಳಿಯ ನಾದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಆಕರ್ಷಿಸಿದಂತೆ, ಅವನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವೂ ಜನರನ್ನು ಧರ್ಮ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಗೋವರ್ಧನ ಗಿರಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಗೋಕುಲದ ಜನರನ್ನು ಮಳೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದ ಕಥೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ಘಟನೆ ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ನಿಂತ ಕೃಷ್ಣ ಮುಂದೆ ಮಹಾಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಹಾಭಾರತದ ಕಾಲಘಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದು. ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಕೃಷ್ಣ ನೀಡಿದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವೇ ಭಗವದ್ಗೀತೆ. ಕರ್ತವ್ಯದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯದೆ, ಫಲದ ಬಗ್ಗೆ ಅತಿಯಾದ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದದೆ ತನ್ನ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
“ಕರ್ಮ ಮಾಡು, ಫಲದ ಚಿಂತೆ ಮಾಡಬೇಡ” ಎಂಬ ಗೀತೆಯ ತತ್ವ ಇಂದಿಗೂ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರಿಗೆ ಜೀವನದ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿದೆ. ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದೆ, ವಿವೇಕದಿಂದ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ಜೀವನ ನಮಗೆ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿಯಂದು ಮನೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ಬಾಗಿಲು ಮತ್ತು ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃಷ್ಣನ ಪುಟ್ಟ ಪಾದದ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಪೂಜಾ ಕೋಣೆಯವರೆಗೆ ಬಿಡಿಸುವುದು ಹಲವು ಮನೆಗಳ ವಿಶೇಷ ಆಚರಣೆ. ಇದು ಬಾಲಕೃಷ್ಣನೇ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೃಷ್ಣನ ವೇಷ ತೊಡಿಸುವುದು ಹಬ್ಬದ ಮತ್ತೊಂದು ಆಕರ್ಷಣೆ. ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ನವಿಲುಗರಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೊಳಲು, ಮೈಮೇಲೆ ಹಳದಿ ಪೀತಾಂಬರ, ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಹಾರ—ಈ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪುಟ್ಟ ಕೃಷ್ಣರು ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ, ಅಭಿಷೇಕ, ಭಜನೆ, ಕೀರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಜನನೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪ್ರಸಾದ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೃಷ್ಣನ ಬಾಲ್ಯದ ತುಂಟಾಟವನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಮೊಸರುಕುಡಿಕೆ ಅಥವಾ ದಹಿಹಂಡಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೂ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿರುವ ಮೊಸರು ಅಥವಾ ಬೆಣ್ಣೆಯ ಮಡಕೆಯನ್ನು ಮಾನವ ಪಿರಮಿಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಒಡೆಯುವ ಈ ಆಚರಣೆ ಒಗ್ಗಟ್ಟು, ತಂಡದ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ನಗರಗಳಿಂದ ಗ್ರಾಮಗಳವರೆಗೆ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿಯ ಸಂಭ್ರಮ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಶಾಲೆ-ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ-ರಾಧೆಯ ವೇಷಭೂಷಣ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಭಜನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ. ಇದು ಪ್ರೀತಿ, ಸ್ನೇಹ, ಧರ್ಮ, ಕರ್ತವ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಸಂದೇಶ ಸಾರುವ ಹಬ್ಬ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಸುಧಾಮನೊಂದಿಗೆ ಕೃಷ್ಣನ ಸ್ನೇಹವು ನಿಜವಾದ ಸ್ನೇಹಕ್ಕೆ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ ಅಥವಾ ಬಡತನದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ.
ಇಂದಿನ ವೇಗದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಒತ್ತಡ, ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾರ್ಥದ ನಡುವೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾನೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಸಂದೇಶಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗುತ್ತವೆ. ಕಷ್ಟ ಬಂದಾಗ ಕುಗ್ಗದೆ, ಸತ್ಯದ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತು, ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದೇ ಕೃಷ್ಣನ ಸಂದೇಶದ ಸಾರ.
ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಜನನವನ್ನು ಆಚರಿಸುವಾಗ ಮೊಳಗುವ ಗಂಟೆಗಳ ನಾದದೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಅಜ್ಞಾನ, ಭಯ ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮವೂ ದೂರವಾಗಲಿ ಎಂಬ ಆಶಯ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಮುರಳಿಯ ನಾದದಂತೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ತುಂಬಲಿ, ಕೃಷ್ಣನ ಕೃಪೆಯಂತೆ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ಅರಳಲಿ—ಇದೇ ಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿಯ ನಿಜವಾದ ಸಂದೇಶ.
ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು & ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕರು
